TOP NEWS

በኢትዮጵያ አምስት የመንግሥት ውድቀት አምስት ትዕይንቶች

AMBO TV

በ አሌክስ DEWAAL ላይ ሐምሌ 26, 2021

በኢትዮጵያ የመንግሥት ውድቀት ሊገለል አይችልም ፡፡ ከበርካታ የተለያዩ ዓይነቶች አንዱን ሊወስድ ይችላል። በቅርቡ ሊከሰት ይችላል ፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ የመከላከያ ኃይል ወታደራዊ ውድቀትን ተከትሎ ለኢትዮጵያውያን እና ለአለም አቀፍ አጋሮች የመንግስት ውድቀት ምን ማለት ሊሆን እንደሚችል መገምገሙ እጅግ አስፈላጊ ነው ፡፡ ለአገር ጊዜያዊ ቀውስ የአጭር ጊዜ ተስፋ አለ ፣ በተለይም በብሔራዊ ዋና ከተማ ውስጥ ብጥብጥ ፡፡ ረዘም ላለ ጊዜ የሚቆይ የመንግሥት ውድቀት ምን ማለት ይችላል የሚለው የረጅም ጊዜ ጉዳይ አለ ፡፡ ትርምስ ብዙ መልኮች አሉት ፡፡

ይህ ጽሑፍ ይህንን ሁለተኛው ጉዳይ ማለትም በመካከለኛ ወይም በረጅም ጊዜ ውስጥ የከሸፈው ወይም ለአደጋ የተጋለጠው የኢትዮ stateያ ክልል ቅርፆች ለመመርመር እንድንረዳ የኢትዮጵያን ታሪክ እንዲሁም ከሌሎች ሀገሮች ጋር ያላቸውን ትይዩ ያሳያል ፡፡

የስቴት መሰባበር ፣ ውድቀት ወይም ውድቀት አምስት (ተደራራቢ) ሁኔታዎች አሉ-(i) የስቴት መቀነስ; (ii) የግዛት መፍረስ; (iii) የመንግስት ተገላቢጦሽ; (iv) የደህንነት የክልል ሁኔታ; እና (v) የግዛት መፍረስ ወይም የግዛት ክፍፍል። ሁሉም ይቻላል ፡፡ አንዳንዶቹ እየተከሰቱ ነው ፡፡ እነዚህ የረጅም ጊዜ ዱካዎች በከፊል በሚቀጥሉት ጥቂት ቀናት በሚወሰዱ ውሳኔዎች ይወሰናሉ ፡፡

ብዙ የኢትዮጵያ ዜጎች ከምሁራንና ከፖሊሲ አውጪዎች ጋር በመሆን የኢትዮጵያ መንግስት በአፍሪካ ውስጥ ልዩ ነው ፣ በሌሎች አህጉሪቱ ውስጥ የጎደለው ህጋዊነት እና ዘላቂነት አለው የሚል አስተሳሰብ ከረጅም ጊዜ በፊት ቆይተዋል ፡፡ ለዚህ ደግፈው ከቀረቡት ክርክሮች መካከል ኢትዮጵያውያን የአውሮፓን የቅኝ ግዛት ወረራ መቋቋም እና የነገሥታቱ መንግስታት የክልል ወሰኖቻቸውን በመለየታቸው ስኬታማ መሆን ፣ የአንዳንዶቹ የአስተዳደር ተቋማት ቀጣይነት ፣ የመሠረቱ አፈታሪክ ዘላቂ መደጋገፍና ብዙ የታየው እውነታ ይገኙበታል ፡፡ ደጋማ ኢትዮጵያውያን አንዳንድ ጊዜ ወደ አክብሮት የሚንሸራተት ለመንግሥት ባለሥልጣን ያላቸውን አክብሮት ያሳያሉ ፡፡ ግን መታለል የለብንም ፡፡ ግን ጠንቃቆች መሆን አለብን ፡፡ ከጀግኖች ማዕከላዊ ገዥዎች ‹ታላቁ ባህል› ጎን ለጎን የመንግሥት ድክመት ፣ የብዙ እና ተፎካካሪ የኃይል ማዕከላት ታሪክ ፣

አንድ በቅርቡ ርዕስ ውስጥ የውጭ ፖሊሲ , ሮበርት ካፕላን ጽፏል ኢትዮጵያ ‘ያለ መውደቅ ብቻ በጣም ጉልህ’ ነው. ያ መጥፎ ታሪክ ነው ፣ ከክርክር ይልቅ ተስፋ እና በእርግጥ ለፖሊሲ መሠረት አይደለም ፡ ኢትዮጵያን እንደ ግዛት ፣ መፍረሷ ከረጅም ጊዜ በኋላ ማየት እኩል ነው ፡፡ በመሬት ላይ የተመሰረቱ ግዛቶች መፍረስ በጣም አሰቃቂ ሊሆን ይችላል ፡፡

ታሪኮች

ዴም ማርያርጅ ፐርሃም እ.ኤ.አ. በ 1948 (እ.ኤ.አ.) በኢትዮጵያ መንግስት በተፃፈ መፅሃፋቸው ላይ እ.ኤ.አ. በ 1906 ይፋ የሆነ የእንግሊዝ ዘገባን ጠቅሷል ፣ ይህም [አ Emperor] ምኒልክ ፍፁም አምባገነን መሆናቸውን እና በኋላም ጥቂት አንቀፆች እንደሚሉት ከሆነ ኃይሉ ከእሳቸው ባሻገር ሃያ ማይል እንደማይጨምር ይናገራል ፡ ቤተመንግስት ፡፡ እስኪፈርስ ድረስ ይህ የግዛቱ እውነታ ነበር ፡፡ የመንግስት ተቋማት እንደ ክላሲካል ቤተመንግስት ታላቅ ፋሲካ ነበሩ ፣ ከኋላው ደግሞ በቀላሉ ሊፈርስ የሚችል በጀሪካን የተገነባ የጀርም ህንፃ ነበር ፡፡ የኢትዮጵያ ገዥዎች እጅግ ብዙ ጦር ሰራዊቶችን ማመጣጠን እና በጦር ሜዳ ድሎችን ማሸነፍ ይችሉ ነበር ነገር ግን ከቅርብ የፍርድ ቤት እና የጦር ሰፈር አከባቢ በስተቀር ግዛቱ በጭራሽ አልተገኘም ፡፡


ክፍለ ጦርነቶችን ከስልጣን ከማጥፋት ይልቅ ወደ ጦር መሳሪያ ጥሪ መለከት ቀላል ነው ፣ እናም በውጊያው የደነደኑ የክልል ጌቶች በራሳቸው መብት የጦር መሪ ሊሆኑ ይችላሉ ፡፡


ይህ በዓለም ዙሪያ ያሉ ብዙ ቅድመ-ዘመናዊ ግዛቶች ተፈጥሮ ነበር ፡፡ በአንድ መልኩ ፣ ቅድመ-ተቋማዊነት ያላቸው መንግስታት በሙሉ ‹ተሰባሪ› ነበሩ ፡፡ የ 20 ኛው ክፍለዘመን ነገስታት – ሚኒሊክ እና ሃይለስላሴ – የመንግስታቸውን ደካማነት ፣ የኃይላቸውን ወሰን እና የነፃነቱን አስጊነት ጠንቅቀው ያውቁ ነበር። የወታደራዊ ቅስቀሳ ችግር ቅርሶችንም ያውቁ ነበር ፡፡ ክፍለ ጦርነቶችን ከስልጣን ከማጥፋት ይልቅ ወደ ጦር መሳሪያ ጥሪ መለከት ቀላል ነው ፣ እናም በውጊያው የደነደኑ የክልል ጌቶች በራሳቸው መብት የጦር መሪ ሊሆኑ ይችላሉ ፡፡

በተቆራረጡ ክፍሎች ላይ ያልተቆራረጠ የመንግሥትነት መንሸራተት አፈታሪክ (እንደ ‹መሳፍንት ዘመን› ፣ ዘመነ መሳፍንት ፣ በግምት 1770-1855) ፣ ሽንፈት (እ.ኤ.አ. በ 1868 የእንግሊዝ ዘመቻ በቴዎድሮስ ላይ የጣሊያን ወረራ እና ወረራ እ.ኤ.አ. ከ1955 – 1941) እና ውድቀት (የ 1970 ዎቹ የድህረ-አብዮት ትርምስ) ፡፡ በንጉሠ ነገሥቱ አቢሲኒያ ፊደል መሠረት ፣ እነዚህ ተገላቢጦሾች እግዚአብሔር ኢትዮጵያውያንን የሚፈትኑባቸው ጊዜያት ናቸው ፣ ከዚያ በኋላ ተፈጥሮአዊው ሥርዓት ተመልሷል ፡፡ ይህ ትረካ በማርሻል-ኢምፔሪያል የሃይማኖት መግለጫ ውስጥ ላሉት እውነተኛ አማኞች ሊያጽናና በችግር እና ደም መፋሰስ ጊዜያት ውስጥ እንዲጸኑ ሊረዳቸው ይችላል ፡፡ ነገር ግን ተጨባጭ ግምገማው ኢትዮጵያ ከጠንካራ ገዥዎች ታሪክ ያነሰ የማይተናነስ የመበታተን ባህል እንዳላት ነው ፡፡

ዘመናዊው የኢትዮጵያ መንግሥትም እንደ ግዛት የተገነባ ሲሆን ያልተሟላ እና አሁንም ተፎካካሪ የሆነው የኢምፔሪያሊዝም እና የፀረ-ኢምፔሪያሊዝም ቅርስ በዛሬው ቀውስ ውስጥ ይገኛል ፡፡

ኢትዮጵያ ታሪካዊ አሰራሮ toን እንድትከተል ከተፈለገ የመንግስትን ቅነሳ ማየት እንችላለን – የገዢው ቀጥተኛ ባለስልጣን በዋና ከተማው አከባቢ እና በዋናው የምርጫ ክልል የተከለከለ ፡ ወይም ገዥው ተፎካካሪ ከፊል የራስ ገዝ መኳንንቶች ኮንፌዴሬሽንን ለማስተዳደር የሚፈልግበት የተበታተነ ግዛት ማየት ችለናል ፡

በ 19 ኛው ክፍለዘመን አጋማሽ ላይ ማዕከላዊው ኃይል ከተመለሰበት ጊዜ አንስቶ የኢትዮጵያ ነገሥታት የኢትዮጵያን ሉዓላዊ ነፃነት ለማስጠበቅ ፣ የመንግሥት ተቋማትን ለመገንባት እንዲሁም የንጉሠ ነገሥቱ የፊውዳል ሥርዓት ሳይነካ እንዲቆይ ለማድረግ ሦስት ነገሮችን በአንድ ጊዜ ለማድረግ ሞክረዋል ፡ የዘር ተዋረድ እና የብዝበዛው የፖለቲካ ኢኮኖሚ ፡፡

አ Emperor ኃይለ ሥላሴ በምኒልክ ውርስ ላይ በመመስረት የግዛት ድንበሮችን በዲፕሎማሲ ያረጋገጡ እንጂ የአስተዳደር ማራዘሚያ አይደሉም ፡፡ ከሸዋ እና ከጥቂት ከተሞች ባሻገር በክፍለ ሀገር መኳንንቶች ታማኝነት አስተዳደረ ፡፡ እሱ በምሥጢራዊ ባለሥልጣን እና በቁሳዊ ሽልማት ታማኝነታቸውን አሸነፈ ፣ ግን የማያቋርጥ የገጠር አመፅ ተጋፍጧል ፡፡ ሃይለስላሴ በልዩ ሁኔታ በመንግስት ችሎታ የተካኑ ቢሆኑም በመጨረሻ ውጥረቱን ማስተዳደር አልቻሉም ፡፡ እ.ኤ.አ. በመስከረም 1974 ማህበራዊ ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ ቀውሱ ወደ ከፍተኛ ደረጃ ሲደርስ በመጨረሻ የሰለሞናዊውን ስርወ መንግስት ለማቆም ከታክሲ ሾፌሮች አድማ እና ከግማሽ ደርዘን ታንኮች ያልበለጠ ነበር ፡፡

አዲስ አበባ ፣ ኢትዮጵያ ፡፡ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ኃይለ ሥላሴ በቤተመንግሥት ባደረጉት ጥናት ፡ የብሪታንያ ፕሬስ አገልግሎት ፣ የለም 3757 ማስተላለፍ; ዩናይትድ ስቴተት. የጦርነት መረጃ ቢሮ. የባህር ማዶ ሥዕል ክፍል። የዋሽንግተን ክፍል; እ.ኤ.አ. 1944. በይፋዊ ጎራ በዊኪሚዲያ Commons በኩል

የተከተለው የወታደራዊ ጁንታ እና የማርክሲስት-ሌኒኒስት አብዮታዊ ፓርቲ መንግስት ዲቃላ ነበር ፡፡ ደርግ አንድ የተፋጠነ አገራዊ ተቋማዊ ሙከራ ለማድረግ ሞክሯል-ብዙ ጦር ሰርቶ ገንብቶ ታታናዊ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ለውጥን ጀመረ ፡፡ አልተሳካም ፡፡ መንግስቱ ኃይለ ማርያም – ሻለቃ ፣ ኮሎኔል ፣ ፕሬዝዳንት – የሉፐንሚሊቲሪያት ተወካይ በመሆን ስልጣኑን ተቆጣጠሩ ፣ የጭቆናዎችን ቁጣ በውስጥ በማስተላለፍ ቀስ በቀስ ወደ ሻለቃ አዛዥነት በማወራረድ ሆን ብለው ከ 19 ኛው ትውልድ የዘር ግንድ በመጥቀስ ፡ ክፍለ ዘመን ንጉሠ ነገሥት የሆነው ሽፍታ አ Emperor ቴዎድሮስ ፡፡ መንግስቱ በማስላት ፣ በተንኮል እና በጭካኔ ነበር ፡፡ ግን መላ አገሪቱን በጭራሽ አላስተዳደረም ፡፡ በቀይ ሽብር ውስጥ የተማሪዎችን እንቅስቃሴ ዋና እና ከእነሱ ጋር የዜግነት ሪፐብሊክነት ተስፋን አጠፋ ፡፡ የደርግ ጦርነቶች የክልል ንቅናቄዎችን መስገድ ተስኖት አገሪቱን ወደ ተንበረከከች ፡፡

የኢሕአዴግ መንግሥት ግንባታ

የኢሕአፓ መሪዎች የኢትዮጵያን ደካማነት ጠንቅቀው ያውቁ ነበር-የመንግስት ውድቀት ሊኖር ሲቃረብ ተመልክተዋል ፡፡ እነሱ አካላዊ መሠረተ ልማቶችን ብቻ ሳይሆን የመንግሥት ተቋማትንም በሙቀት ገንብተዋል። በ 1970 ዎቹ እና በ 1980 ዎቹ ውስጥ ወታደራዊ ወረራ ወይም የእርስ በእርስ ጦርነት ብቻ ያጋጠማቸው ብዙ የኢትዮጵያ ክፍሎች ለመጀመሪያ ጊዜ የሲቪል አስተዳደር ቁሳዊ መገለጫዎችን ማየት ጀመሩ ፡፡

ዴሞክራሲን የማያስረክብ ነገር ግን ለአብዛኛው የአገሪቱ ክፍል መረጋጋትን እና ዕድገትን ያስገኘ ልማታዊ መንግሥት በመገንባት ረገድ ትልቅ ሙከራ ነበር ፡፡ መለስ ዜናዊ በፅኑ ዓለማዊ ነበር እናም የክልሉን አፈታሪክ ለፖለቲካ ፕሮጀክቱ የሚበዘበዝ ሀብት አድርጎ ተመልክቷል ፡፡ የጎሳ የበላይነት ነው ብለው ያወገዙትን የአቢሲኒያ ግዛት አፈታሪክ ይዘት እየቀነሰ ኢትዮጵያውያንን ለመንግስት አክብሮት ያለውን ዝንባሌ ለማቆየት ሞከረ ፡፡

በኢትዮጵያ ደጋማ አካባቢዎች አንድ መንግሥት መሆን የሚለው ሀሳብ ‘ እስቴትነት ’ በአንድነት ኃይል ( መንግስታዊ ) አስተሳሰብ ውስጥ ተካትቷል ፡ ኢሕአዴግ ለገዢው አክብሮት የማሳየት ባህልን ተጠቅሟል ፡፡ የምርጫ ውጤቶችን በዚህ መነፅር ማየት አለብን ፣ እናም የግድ ለድምፅ ብልጫ የሚሰጠውን ከፍተኛ ድምጽ ለማጭበርበርም ሆነ ለህዝብ አድናቆት እንደ ማስረጃ ሳይሆን ፣ የመራጮች ምርጫ አሸናፊውን የመምረጥ ምርጫን መተርጎም የለብንም ፡

ኢህአዲግ ለማርክሲስት-ሌኒኒስት አመጣጡ እውነት በመንግስት ግንባታ ውስጥ ያለው ንጥረ ነገር ወሳኙ ጉዳይ መሆኑን አጥብቆ ይ insistedል ፡፡ እ.ኤ.አ. የ 2002 የውጭ ጉዳይ እና የብሔራዊ ደህንነት ነጭ ወረቀት ድህነትን ማሸነፍ ለብሔራዊ ደህንነት ማዕከላዊ ተግዳሮት መሆኑን በመጥቀስ ‘በባዶ ሆድ ጅንጅናዊነትን’ አውግ decል ፡ የመለስ ልማታዊ መንግሥት ስትራቴጂ ፣ ውስጣዊ ውጥረቷ ከመገንጠሏ በፊት ኢትዮጵያ የበለፀገች እንድትሆን የሚያደርጋት ውዝግብ ነበር ፡፡ ተስፋው አዲስ ትውልድ ፣ በቁሳዊ የተሻለ እና የተማረ አዲስ ትውልድ ከአሁን በኋላ በፖለቲካው ማንነት ላይ ያረጁ ዜሮ ድምር ውድድሮች መሞትም ሆነ መግደል የሚገባቸው ጉዳዮች ሆነው አይታዩም ነበር ፡፡ ይህ ፈጣን እድገት ካልተገኘ ነጩ ወረቀት ‘የመበታተን ተስፋ ሙሉ በሙሉ ሊገለል አይችልም’ ሲል ተከራከረ ፡፡

ኢህአዴግም ኢትዮጵያን ከድህረ-ንጉሠ ነገሥት በኋላ ‘የብሔሮች ብሔረሰብ’ እንደገና ለመፍጠር ሞክሯል ፡፡ ቀመሩ በ 1991 ከኦሮሞ መሪዎች ጋር በጋራ የተቀረፀው የጎሳ ፌዴራሊዝም ነበር ፡፡ እ.ኤ.አ. የ 1974 ቱ አብዮት የፊውዳል ስርዓትን ጠራርጎ ወስዶ ነበር ፣ እ.ኤ.አ. የ 1991 ቱ አብዮት የአቢሲኒያ ቅኝ አገዛዝን ለማስወገድ የታቀደ ነበር ፡፡ የኢትዮጵያ ብሔሮች ፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች የባህል ፣ የቋንቋ እና የፖለቲካ ነፃነት መርህ በብዙዎች ዘንድ አድናቆት የተቸረው ቢሆንም አሠራሩ መደበኛ ያልተማከለ አስተዳደርን ለማዕከላዊ ቁጥጥር እንደ አንድ አካል ሆኖ ያገለግል ነበር ፡ የኢሕአዴግ መንግሥት በጣም የተማከለ የፖሊስ መንግሥት ነበር ፤ የዴሞክራሲ ተስፋው አልተፈጸመም ፡፡

አቶ መለስ ውጥረቶችን ጠንቅቀው የተገነዘቡ ሲሆን ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት የሚተዳደር ዲሞክራሲያዊ ስርዓትን ጨምሮ ለማህበራዊ ለውጥ እና ለረጅም ጊዜ መረጋጋት ሁኔታዎችን እንደሚፈጥር ያላቸውን እምነት ገልጸዋል ፡ ከዴሞክራሲያዊ ምኞትና ከማንነት ፖለቲካ ማዕበል የበለጠ ኢኮኖሚያዊ እድገት በፍጥነት እንደሚኬድ ተስፋ አድርገዋል ፡፡ ከፌዴራል ህገ-መንግስት በስተጀርባ ያለውን አኒሜሽን መንፈስ በማዳከም ስልጣንን ማዕከላዊ አደረገ ፡፡ ስትራቴጂው የተካነ የፖለቲካ አስተዳደርን የሚፈልግ ከመሆኑም በላይ እ.ኤ.አ በ 2012 ከአቶ መለስ ሞት በሕይወት አልተረፈም ፡፡ በፕሪሚየርነቱ የኢትዮ grewያ ኢኮኖሚ በፍጥነት አድጓል ግን ኢህአዲግ መንገዱን አጣ – የልማትም ሆነ የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ መድረክ አልነበረም ፡፡

አንዳንድ ኢትዮጵያውያን የኢህአዲግ እምብርት የነበሩትን የትግራይ ተወላጆችን የፌደራል ዴሞክራሲን ተስፋ በመክዳት ይጠሉ ነበር ሌሎች በእነሱ ጫማ ውስጥ መሆን ስለፈለጉ ጠሏቸው ፡፡

ኢሕአዴግ አዲስ ብሔራዊ ትረካ በመፍጠር ረገድ አልተሳካለትም ፡፡ በተቃራኒው የፖለቲካ ሕይወት በብሔር መከፋፈሉ የተፈጠረ እና በሀገር ውስጥ እና በዲያስፖራ በሚገኙ አስፈላጊ የምርጫ ክልሎች መካከል የጦርነት-ንጉሳዊ አፈታሪኮችን ጨምሮ ለነጠላ አገራት ንቁ ናፍቆትን አሳድጓል ፡፡ ብዝሃነትን በማስተዳደር አለመሳካቱ በበኩሉ አዲስ ብሔራዊ ቀውስ አስከተለ ፡፡ እንደ 1974 እና 1991 ሁሉ አዲስ ዘመን ያስፈልጋል ፡፡ አስፈላጊ ሀሳቦች ተዘጋጅተዋል ፡ በዚህ ወቅት አገራዊ ተግዳሮቶች በሰላማዊ መንገድ በውይይት ይፈታሉ የሚል ከፍተኛ ተስፋ ነበረ ፡፡

የአብይ አህመድ የክልል መፍረስ

ጠ / ሚኒስትር ዐብይ አሕመድ ከቀድሞዎቹ ሁሉ ተለይተው የተለዩ ነበሩ ፡፡ በውስጣቸው ሰላም በሚሰፍንባቸው እና በተከታታይ ኢኮኖሚያዊ እድገት ውስጥ የጎልማሳ ህይወታቸውን የኖሩ – በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ የመጀመሪያው – የአንድ ትውልድ አባል ነው ፡፡ ለእነሱ መረጋጋት እንደ ቀላል ተደርጎ ይወሰዳል ፡፡ ለሊበራል ዲሞክራሲም ይሁን ለብሔራዊ ታላቅነት ግፊት ቢሆኑም የብሔራዊ የፖለቲካ ኢኮኖሚ ደካማነት እና የፖለቲካ መፍትሄ አሰጣጥ ላይ አድናቆት አሳይተዋል ፡፡


ለሊበራል ዲሞክራሲም ይሁን ለብሔራዊ ታላቅነት ግፊት ቢሆኑም የብሔራዊ የፖለቲካ ኢኮኖሚ ደካማነት እና የፖለቲካ መፍትሄ አሰጣጥ ላይ አድናቆት አሳይተዋል ፡፡


አቢይ ብዙ ንብረቶችን ወርሷል-በማደግ ላይ ያለ ኢኮኖሚ እና በለጋሽ ድርጅቶች ፣ በዓለም አቀፍ የገንዘብ ተቋማት እና በግሉ ዘርፍ ባለሀብቶች ዘንድ መልካም ስም ፣ ከሁሉም ጎረቤቶች ጋር ሰላምና ትብብር ኤርትራን ያድናል እንዲሁም ጠንካራ ዋና ዋና ተቋማት ማለትም ፓርቲ ፣ ጦር ፣ ግምጃ ቤት እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ናቸው ፡፡ ዴሞክራሲን ፣ የሰብአዊ መብቶችን እና የዜግነት ማንነት ፖለቲካን ወደ አዲስ አሰላለፍ ለማምጣት የኢትዮጵያን ብሔራዊ የፖለቲካ አደረጃጀት እንደገና የማዋቀር ፈታኝ ሁኔታም ገጥሞታል ፡፡

ዐብይ ከቀድሞዎቹ የያዙት የካልኩለስ ፣ የምክክር እና የመንግሥት ሥራ ችሎታ የላቸውም ፡፡ ምኞቱ ከችሎታው እጅግ ይበልጣል ፣ እናም በችግር ጊዜ እንደገና ራሱን ለመለወጥ ገና ያልታየ ይመስላል። ዐብይ በሦስት ዓመታት ውስጥ ኢትዮጵያን እንደ መንግሥት እንድትሠራ ያደረጉትን በእውነት ያሉትን ተቋማት አፍርሷል ፡፡ ይህ በቀደመው ንድፍ የተከናወነ ስለመሆኑ ወይም በእያንዳንዱ ጉዳይ ውሳኔው ጥሩ መስሎ የታየ እንደሆነ ግልጽ አይደለም – ችግሮችን ከመጋፈጥ ይልቅ ለማባረር ቀላል ነበር ፡፡ በእያንዳንዱ ደረጃ ቢያንስ የፖለቲካ ተቃውሞ ጎዳና መውሰድ ለክልል አለመገንባቱ የምግብ አዘገጃጀት መመሪያ ነው ፡፡ ኢሕአፓን አፍርሶ (በተወሰነ መልኩ ከሲቪል አስተዳደሩ የበለጠ ጠንካራ ነበር) ፣ ሠራዊቱን ውጤታማ ባለማድረጉና በቅርቡ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩን በማዳከሙ ፣ ዲያስፖራው (እና የማኅበራዊ አውታረ መረባቸው ዘመቻ) አገሪቱን በመወከል የተሻለ ሥራ ይሠራል ሲሉ ፡፡ አቢይ በፖሊሲ ማውጣት ውስጥ የመወያያ ሂደቱን አሳንሶታል-እሱ የመጨረሻው የግል ጥፋተኛ ፖለቲከኛ ነው ፡፡

በመንግስታዊ አሠራር እና በመንግስታዊ ተቋማት ተግሣጽ ፣ አቢይ በእግዚአብሔር የተባረከውን የአንድ ብሔር አፈታሪክ እና በፍፁም ቅድመ አያቶች የተረከበውን ሀገር አፈ ታሪክ እንደገና አስገብቷል ፣ እሱ ብቻውን በሚችለው መለኮታዊ እጣ ፈንታ ወደ አንድ ሀገር የግል ራዕዩ በማገልገል ፡፡ ማድረስ እሱ የፖለቲካ ጴንጤ አምላኪ ነው ፣ ቤተክርስቲያኗን በሚመሰረትበት አካባቢ እና በአጻጻፍ ዘይቤው ብቻ ሳይሆን ፣ መዳን በግለሰብ አማኝ እና ሁሉን ቻይ በሆነው መካከል መካከል ማንኛውንም መካከለኛ ተዋረድ ወይም ተቋማት መሰረዝን ይጠይቃል በሚለው አስተምህሮውም ጭምር ነው ፡፡

በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ እንደዚህ የመሰሉ የካሪዝማቲክ መሪዎች ግዙፍ ሰራዊቶችን ያሰባሰቡ ሲሆን አንዳንድ ጊዜ ታላላቅ ድሎችንም ያገኙ ነበር ፣ ግን ያ ክልል ለመገንባት በቂ አልነበሩም ፡፡ የወቅቱ የፊውዳል-ኢምፔሪያል ትዕዛዝ የፖለቲካ ገቢያ ቦታ ሲሆን ገዥው የበታቾችን ወዳጅነት በጥሬ ገንዘብ በመክፈል ወይም ሀብቶችን እንዲያወጡ ወይም በአጎራባች ጎረቤቶቻቸው ላይ እንዲዘርፉ ፈቃድ በመስጠት ይገዛቸዋል ፡ እንደ ሱዳን ፣ ደቡብ ሱዳን እና ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ባሉ አገራት ይህንን ተመልክተናል ፡፡ በአንዲት የኢሳያስ አማካሪዎች አንደኛው ‘ ከመጠን በላይ የሆነ ዛየር ’ በተባለው አገላለጽ ኢትዮጵያ ይህንን መንገድ መከተል ትችላለች ፡

አቢይ ከደንበኞች ጋር ድርድር የሚያቋርጥ የግብይት ፖለቲከኛ ብዙ ውስጣዊ ስሜቶች አሉት ፡፡ ከትግራይ ጦርነት በፊት በፍጥነት የኢትዮጵያን የፖለቲካ መድረክ ለገበያ በማቅረብ ላይ ነበር ፡ በጥቃቅን የፖለቲካ ነጋዴ ስር ለገበያ የቀረበ የፖለቲካ ስርዓት ተግባራዊ ሊሆን ይችላል ፣ እናም በእርግጥ በእነዚህ መስመሮች ውስጥ አንድ ነገር የአገሪቱ የወደፊት ዕጣ ሊሆን ይችላል ፡፡ ነገር ግን የሌሎች አገራት ተሞክሮ እንዲህ ያለው ስርዓት እሱን የማስቀረት ዘዴ ከመሆን ይልቅ አብዛኛውን ጊዜ ከሚፈጠረው ችግር ይወጣል ፡፡

ምናልባት የትግራይ ጦርነት ውስን በሆኑ የፖለቲካ ዓላማዎች ተጀምሮ ሊሆን ይችላል ፡፡ ሆኖም የቅንጅት ሰራዊት ወደ ትግራይ እንደገባ የጦርነቱ ባህርይ እጅግ ጥልቅ ሆነ ፡፡ የእነሱ የጋራ ዓላማ ትግራይን ለመጨፍለቅ ይመስላል ፣ በቀላሉ ሊደወል የማይችል በጦር ዓላማዎች እየተስፋፋ ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ዐብይ በራሱ መሲሃዊ ራዕይ የተደነቀ ይመስላል ፣ እናም እንደ ጠቃሚ አፈታ ሳይሆን እንደ እውነተኛ ነገር የጦርነት ንጉሠ ነገሥት አቢሲኒያን ከሞት በማስነሳት ከልብ ከሚያምኑ ጋር ያለውን ጥምረት መተው አይችልም ፡፡

የደርግ መሪ አባላት;  መንግስቱ ኃይለ ማርያም ፣ ተፈሪ ባንቴ እና አጥናፉ አባተ ፡፡

የደርግ መሪ አባላት; መንግስቱ ኃይለ ማርያም ፣ ተፈሪ ባንቴ እና አጥናፉ አባተ ፡ በዊኪሚዲያ Commons በኩል ያልታወቀ ደራሲ ፣ የህዝብ ጎራ

በመንግስት ሥራ የተካኑ መሪዎች ዓመፅን ሊያስከትሉ ይችላሉ – እንዲሁም ሊያቆሙት ይችላሉ። መንግስቱ አስከፊ ግቡን ሲፈጽም የቀይ ሽብር ጅምላ ግድያ እንዲቆም ማዘዝ ችሏል ፡፡ እሱ እ.ኤ.አ. በ 1989 ከሻዕቢያ እና ከህወሃት ጋር ድርድር ማድረግ እና አጠቃላይ ሽንፈቱን ማስቀረት ይችል ነበር ፡፡ ከአንድ ዓመት በኋላ ብቸኛው የመደራደር አማራጩ በክብር መውጣቱ ነበር – እሱ ሊወስድ አልቻለም።

አቢይ በወታደራዊ አደጋም ቢሆን እንኳን ለመደራደር ይቅርና ለማራገፍ ዝንባሌን አያሳይም ፡፡ እሱ ሊቆጣጠራቸው የማይችላቸውን የብሔረ-ብሄረተኝነት ፍላጎቶችን ሲመግብ ቆይቷል ፣ ይህም ደግሞ ይበልጣል ፡፡

ፈጣን ተስፋዎች

በሚቀጥሉት ቀናት የኢትዮጵያ የፖለቲካ ተቋም የህልውና የፖለቲካ ተግዳሮት ተጋርጦበታል ፡፡

የትግራይን ህዝብ ህልውና አደጋ ላይ የሚጥል ጥቃት እና ከበባ ተጋርጦበት የትግራይ መከላከያ ሰራዊት ጠረጴዛውን በጦር አዙሯል ፡፡ ትህዴን የኢትዮጵያ ብሄራዊ መከላከያ ሰራዊትን ከማሸነፍ በተጨማሪ ሙሉ በሙሉ አጠፋቸው ፡፡ የትግራይ መንግሥት የገለጸው ዓላማ እ.ኤ.አ. ሐምሌ 4 ቀን ባወጡት ሰባት ነጥቦች ላይ የፌዴራል መንግሥት እንዲደራደር ለማስገደድ ነው ፡፡ ወደ አዲስ አበባ ፡፡ በድርድር ስምምነት ካልተደረገ በስተቀር ይህ በፌዴራል መንግሥት ውስጥ ቀውስ እና ከቀጠለ እርስ በእርስ የተረጋገጠ ረሃብ ቀመር ነው ፡፡

ዐብይ እና በጣም ቅን ተከታዮቻቸው የሰሞኑን ወታደራዊ አደጋ እውነታን ገና አልተቀበሉም እናም ከኤ.ዲ.ዲ. ማራመድ ከሚችለው በላይ ወንዶችን እና ቁሳቁሶችን በፍጥነት ማሰባሰብ እንደሚችሉ ተስፋ ያደርጋሉ ፡፡ አብይ ሚሊሻዎችን በጅምላ ለማሰባሰብ ጥሪ በማቅረብ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ቅጥረኞችን ወደ ግንባር እየላከ ነው ፡፡ ይህ ከንቱ ነው ፡፡ ኤርትራ ከአማራ ክልል ጋር ያላትን ወታደራዊ ህብረት እያጠናከረች ነው ፡፡ ኤርትራ የአማራን ክልል ኃይሎች ሚዛን ከጠበቀ ከብሔራዊ ሰራዊት የበለጠ አቅም ታሳድራለች እንዲሁም ከሱዳን ጋር በድንበር ውዝግብ ውስጥ የኃይሎች ሚዛን ትቀይራለች ፡፡

ኢህአዲግን ያንበረከከው የኦሮሞ ንቅናቄ እሱ በሚወደው መንገድ ላይ የትኛውንም የትራንስፖርት ዘመንን የመቃወም አቅም ሊኖረው ቢችልም ግልፅ አማራጭን ለማቅረብ በቂ የተደራጀ አይደለም ፡፡ ዐብይ ችግሩንም ይጋፈጣሉ ፣ ከአማራ ክልል ጋር የክልል ውዝግብ ባላቸው ኦሮሞዎች እና በሌሎችም መካከል የመሬታቸውን የደወል ደወል ለመከላከል ለአማራ የተላለፈው መልእክት ፡፡ የኦሮሞ ሚሊሺያ አሃዶች ወደ ኦሮሞ ነፃነት ሰራዊት ሲለወጡ ወይም ገለልተኛ ሆነው እንደሚሰሩ የሚገልጹ ዘገባዎች አሉ ፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለማንኛውም ድርድር የምግብ ፍላጎት አልነበራቸውም ፡፡ ስለሆነም አደጋን የማስወገድ ሃላፊነት በሰፊው በኢትዮጵያ የፖለቲካ ተቋም እና በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ላይ ይወርዳል ፡፡ ወደዚህ ፈተና የሚነሳበት ጊዜ በጣም አጭር ነው ፡፡ ክስተቶች በፍጥነት እየተከፈቱ ናቸው ፡፡

በርካታ ፈጣን አደጋዎች አሉ ፡፡ አንደኛው በአዲስ አበባ ውስጥ ደም መፋሰስ እና መናወጥ ነው ፡፡ ትግራዮች ለታለመ ጥቃት ከፍተኛ ተጋላጭ ይሆናሉ ፡፡ ሁለተኛው ደግሞ በፌዴሬሽኑ ጥፋተኛ ቦታዎች ላይ ከፍተኛ ክስ የተመሠረተባቸው የብሔር-ብሔረሰቦች ተስፋ ነው ፡፡ ሌላው አደጋ በፖለቲካ ተቋሙ ውስጥ ማን መገዛት እንዳለበት እና በምን ውል ላይ የሚደረግ ግጭት ነው ፣ ይህንን ውድድር በዋና ከተማው ውስጥ ሊያሸንፍ የሚችል ማንም ሰው የግድ ከትግራይ ተወላጆች እና ከሌሎች ጋር መደራደር የሚችል ሰው አለመሆኑን ከግምት ውስጥ በማስገባት ፡፡ አራተኛው ሁኔታ ከሱዳን ጋር ያለው የእርስ በእርስ ግጭት በፍጥነት መባባሱ ሲሆን ይህም ሌሎች የውጭ አካላትን ወደ ክልላዊ ግጭት ሊያመጣ ይችላል ፡፡ የኤርትራ ሚና በተፈጥሮው የማይገመት ነው ፡፡

የስቴት መበስበስ አምስት ትዕይንቶች

ይህ ጽሑፍ በአንዳንድ አጠቃላይ ምልከታዎች ይጠናቀቃል የመንግሥት ውድቀት – እና / ወይም የግዛት መጨረሻ በመካከለኛ ወይም በረጅም ጊዜ ውስጥ ምን ማለት እንደሆነ እንድናስብ ይረዳናል ፡፡ የሚከተለው አምስት ዓይነቶች ናቸው ፡፡ እነሱ ይደጋገማሉ-ብዙ (ወይም ሁሉም) በተመሳሳይ ጊዜ ሊከሰቱ ይችላሉ ፡፡

የስቴት መቀነስየፌደራል መንግስት አዲስ አበባን በቁጥጥሩ ስር እያደረገ እና በተቀረው የሀገሪቱ ክፍል ላይ ያለው ቁጥጥር እያጣ በመሆኑ ከወዲሁ እየሆነ ነው ፡፡ የዚህ የመጨረሻው መገለጫ ገዥው እንደ ሉዓላዊነቱ እውቅና ሲያገኝ ነው ነገር ግን እውነተኛ ባለሥልጣን ከዋና ከተማዋ ውጭ ከሚገኘው የመጀመሪያ ፍተሻ ያልራቀ ነው ፡፡ ይህ ሁኔታ ከዚህ በፊት በኢትዮጵያ እና በሌሎችም በቅኝ አገዛዝ አፍሪካ ውስጥ ተከስቶ ነበር ፡፡ ለዜጎቹ ለሚያስደስተው የተረጋጋ ሁኔታ ተጨባጭ ሁኔታ አይደለም ፡፡ ይህንን እድል ከፍ ለማድረግ አንዱ ምክንያት የመዲናይቱ ነዋሪዎች እና እዚያ የተቀመጡት ዲፕሎማቶች እየተከሰተ መሆኑን ጠንቅቀው ከማወቃቸው በፊት አንድ ሀገር በዚህ መንገድ ላይ ወደታች መሄድ ይችላል ፡፡ ለማድመቅ ሌላው ምክንያት ደግሞ እነዚያ በርካታ ኢትዮጵያውያን ለንጉሠ ነገሥት ክብር ቀናት ናፍቆት በመሆናቸው በእውነቱ ክፍለ ሀገር እንደዚህ ባለበት ወቅት ላይ እየተናገሩ ነው ፣

የክልል መፈረካከስ በጣም የተሻሻለ እና በእርግጥ ተቋማዊ ያልሆነ አሰራር በአብይ አህመድ የፖሊሲ ምርጫ ነበር ፡ ታሪካዊው ስሪት የሚሆነው በማዕከላዊ ገዢ እና በክፍለ-ግዛቱ ትልልቅ ሰዎች መካከል ያለው ትስስር ሲዳከም ማዕከላዊው ገዢ የኃይሉን መጠን በተከታታይ በመደራደር ላይ ነው ፡፡ ዘመናዊ ቅጅ የመንግስት ተቋማትን ማዳከም እና በዶላር እና በጠመንጃ በመጠቀም የኃይል ንግድ በሚካሄድበት የፖለቲካ የገቢያ መተካት ነው ፡፡ በዚህ ሁኔታ መሠረት ኢትዮጵያ እንደ ዲ.ዲ. ኮንጎ ፣ ናይጄሪያ ወይም ሱዳን ያሉ ሌሎች ትላልቅ እና ረብሻ ያሉ የአፍሪካ አገሮችን ትመስላለች ፡፡

የመንግስት መገልበጥ የሚከሰተው ማዕከላዊ ሀይል በጣም ደካማ ሲሆን ዋና ከተማው ለአንድ ወይም ከዚያ በላይ የክልል ገዥዎች የበታች ከሆነ ወይም በጭራሽ ምንም የተግባር ባለስልጣን ከሌለ ነው ፡ በኢትዮጵያ ሁኔታ ውስጥ እጅግ በጣም ጥሩ ሊሆን የሚችለው ሁኔታ ማዕከላዊ መንግስቱ የራሱ የፀጥታ እና የውጭ ፖሊሲ የሚያከናውን እና ለራሱ ብሄራዊ የፖለቲካ ስርዓት ጣዕም እንዲሰጥ በማድረጉ ረገድ በጣም ኃይለኛ ተዋናይ ለሆነው ኃይለኛ የክልል መንግስት እውነተኛ አጋር ነው ፡፡ ግን ፈቃዱን በሌሎች ክልሎች ላይ መጫን አይችልም።

የደህንነት ፔሪሜትሪ ሁኔታ ከላይ የተጠቀሰው ልዩነት ነው። የሚከሰት አናሳ አካል – በመንግስት ውስጥም ሆነ የሚዋሰነው – ለአደጋ የሚያጋልጥ አማራጭ የኃይል ማእከል እንዳይከሰት በመከላከል ዘላቂ ደህንነት ለመፈለግ ወታደራዊ ኃይልም ሆነ ፍላጎት ካለው ነው ፡፡ ይህ ሊሆን የሚችለው ትግራይ በጣም በወታደራዊ ኃይል ኃይለኛ ተዋናይ ከሆነች እና በኢትዮጵያ እና በኤርትራ ውስጥ ሊከሰቱ ከሚችሉ የፀጥታ አደጋዎች ጋር በተያያዘ ዜሮ የመቻቻል ስትራቴጂ ከተቀበለች ይህ ሊሆን ይችላል ፡፡

ኢምፓየር መፍረስ ወይም የግዛት መከፋፈል ማለት የፖሊሲው አካል የሆኑ አካላት በመደበኛነት ተገንጥለው ለመውጣት ሲሞክሩ እውቅና የተሰጣቸው ወይም በእውነተኛነት የመገንጠል ግዛቶችን ማቋቋም ነው ፡ ለዚህ ሂደት ሁለት ተከራካሪ መግለጫዎች የንፅፅራዊ አመለካከቶችን የሚያንፀባርቁ ናቸው – ከኢምፔሪያሊዝም ዘመን ጀምሮ የተንጠለጠለ ሃንጋግ በታሪክ መደምደሚያም ይሁን ከከበረው ያለፈ ውርስ የተውጣጡ ውድ አሃዳዊ አካላት መበታተን ፡፡

እያንዳንዳቸው እነዚህ የደካማ ወይም የከሸፈ መንግሥት ወይም የመፍታታት መንግሥት ስሪቶች ዘላቂ ውጤት ሊሆኑ ይችላሉ። እሱ ሁከት እና kleptocratic ሊሆን ይችላል ፣ ግን እሱ ግን መቋቋም ይችላል። በጅምላ መፋሰስ ትልቁ አደጋዎች የሚከሰቱት በመደርመስ ደረጃው መጀመሪያ ላይ ነው ፡፡ ከዚህም በላይ, አንድ ዘላቂ የፖለቲካ የሰፈራ, ወይም አዘጋጅታ የፖለቲካ ‘ነው ቀጣዩን ምርጥ ነገር ለማሳካት እንደ አዲስ ሥርዓት ዓመት ወይም እንዲያውም አሥርተ ዓመታት ሊወስድ ይችላል unsettlement ‘.

እስከዚያው ድረስ ፣ ዛሬ ከፖለቲካ ተዋናዮች መካከል አንዳቸውም እነዚህን ውጤቶች እንደ ተፈላጊ አይመለከቱም ፡፡ እያንዳንዳቸው ሌላ ዓይነት የስቴት ስርዓት ለመመስረት ፍላጎት አላቸው እናም እያንዳንዱን ለማሳካት ለመታገል ዝግጁ ናቸው ፡፡ ለማይሳካ ግብ ጠበኛ ትግል ለጅምላ ጭፍጨፋ የምግብ አዘገጃጀት መመሪያ ነው ፡፡ ውጊያው ፣ ጥፋቱ እና ረሃቡ ረዘም ላለ ጊዜ በሚቀጥሉበት ጊዜ እነዚያ በመንግስት ላይ የተመሰረቱ ውጤቶች በጣም ሩቅ ናቸው ፣ እናም ኢትዮጵያውያን ያለፉትን እጅግ አስቸጋሪ ጊዜያቸውን የሚመስል ለወደፊቱ የመኖር ዕድላቸው ሰፊ ነው ፡፡


አሌክስ ዴ ዋል  በቱፍ ዩኒቨርስቲ በ ፍሌቸር የሕግ እና ዲፕሎማሲ የዓለም ሰላም ፋውንዴሽን ዋና ዳይሬክተር ናቸው ፡ በሱዳን እና በአፍሪካ ቀንድ ላይ እጅግ ዋና ባለሙያ ከሆኑት መካከል ምሁራዊ ሥራቸው እና ልምምዳቸው የሰብዓዊ ቀውስ እና ምላሽ ፣ የሰብዓዊ መብቶች ፣ ኤች አይ ቪ / ኤድስ እና በአፍሪካ ውስጥ የአስተዳደር እና ግጭቶች እና የሰላም ግንባታዎች ናቸው ፡፡

አሌክስ ዴ ዋል ዋና ማሳያ

ፌስቡክትዊተር